Multiple Skleroz (MS) Hastalığı Nedir?

0
427
görünümler
Multiple Skleroz

Multipl Skleroz (MS) hastalığı, kişinin bağışıklık sistemindeki bozukluk sonucu beyin ve omurilikte çok sayıda plakların oluşmasıyla ortaya çıkan inflamatuar, kronik, otoimmün ve nörodejeneratif bir hastalıktır. MS’de Santral Sinir Sisteminin beyaz maddesinde; miyelin kılıfların hasar örmesiyle, aksonların kaybı gelişmekte ve buna bağlı olarak ta nörolojik fonksiyon bozuklukları ortaya çıkmaktadır.

Dünyada 2,5 milyondan fazla MS hastası olduğu rapor edilmiştir. İngiltere de yaklaşık 100,000, ülkemizde ise 35000 Multiple skleroz hastası olduğu düşünülmektedir. Multipl Skleroz hastalığı, kadınlarda daha fazla görülmektedir ve çeşitli kaynaklarda kadın/erkek oranı 2/1 arasında bildirilmiştir. Multipl Skleroz ölüm oranı diğer hastalıklara göre düşük olup ölüm, hastalığın ve tedavinin komplikasyonlarına bağlı olarak gelişmektedir.

Kuzey Avrupa, Kanada, ABD’nin kuzeyi başta olmak üzere ılıman
kuşakta daha çok görülmekte ve beyaz ırklarda ortaya çıkmaktadır.

Belirtileri

Hastalığın erken döneminde geçici ataklar şeklinde ortaya çıkarken; ilerleyen yıllarda görme kaybı, denge ya da yürüme bozukluğu ve peltek konuşma gibi bazı belirtiler kalıcı olarak yerleşebilmektedir. Diğer belirtilerde görülebilmektedir bunlar:

Yorgunluk, denge ya da yürüme bozukluğu, boşaltım problemleri, baş dönmesi, gözlerde bulanıklık , depresyon, ajitasyon, karıncalanma, duyu eksikliği, güçsüzlük gibi belirtiler görülmektedir.

Nedenleri

  • Çevresel faktörler: Cıvaya maruz kalma, vücuda radyasyon alma , tarım ilaçları (DDT)
  • Etnik köken: Kafkas, Kuzey Afrika kökenlilerde hastalık görülebilir. Sarı ve kısmen siyah ırkta görülebilmekte fakat beyaz ırka göre daha fazladır.
  • Virüslerin etkisi: “herpes”, “varisella zoster” “beta virüs ailesi “
  • Genetik faktörler: Multiple skleroz anne veya babanın çocuklarında aynı hastalığın görülme oranı; toplumdaki aynı yaş grubu kişilerle kıyaslandığında 5-10 kat fazladır. Yani taşıyıcı olan anne baba çocuklarına bulaştırma riski taşımaktadırlar.

Enlem / Güneş ışınları / UVB
• D vitamini / diyet
• EBV
• Diğer enfeksiyon ajanları
• Sigara gibi etkenlerde etkilemektedir.

Tanı

MRI çekilir , Beyin omurilik sıvısının incelenmesi , sinirlerin ileti hızlarını ölçme , görme sinirlerinin incelenmesi, işitsel sinirlerin incelenmesi gibi testler yapılmaktadır . Fakat tek başına bir test ile tanı konulmamakta , birçok test ile bu hastalık ortaya çıkmaktadır.

Tedavi

İlaç Tedavisi
Sinir dokusu içerisinde, miyelin ve akson (sinir teli) yıkımına neden olan ve zaman zaman alevlenen iltihabi süreci kontrol altına almak için ilaç tedavisi ile yavaşlatılır.

Atak tedavisi
ilaçlar içerisinde yer alan steroidler, akut atakların şiddetini ve süresini azaltmak için kullanılır. Steroide yanıt vermeyen ağır atağı olan hastalarda kandaki, bir anlamda iltihaba yol açan maddeleri ayıran bir yöntemin yararlı olduğuna ilişkin gözlemler vardır.

Sürekli MS atağı geçiren hastalara atakları %30-40 oranında önleyen koruyucu tedaviler (aşı) uygulanır.

Kaynakça

Gilroy J. Temel Nöroloji. Çeviri Ed. Rana Karabudak. Ankara. Güneş Kitabevi 2002. s.199-224.

Nolan M. Nolan J. Rehabilitation in multiple sclerosis: The potential nursing contribution. British
Journal of Nursing 1997; 6 (22): 1292-1310.

Mirza M. Multipl Sklerozun Etyoloji Ve Epidemiyolojisi. Erciyes Medical Journal 2002;40 (1):40-47.

Cook SD, Coyle PK, Ross AP. A Spotlight On Multiple Sclerosis: Counseling And Treatment, Supported
by: Novartıs; 2010. 1-24.

Thompson HJ, Mauk KL, Editör. (2011). Nursing Management of the Patient with Multiple Sclerosis,
AANN, ARN, and ıomsn clinical practice guideline series. Retrieved january 18, 2013, from http://
www.aann. org/uploads/ AANN-ARN-IOMSN_MS_Guideline_FINAL. pdf.

Pugliatti M & et al. The Epidemiology Of Multiple Sclerosis İn Europe. European Journal of Neurology
2006; 13: 700-722.

Lisak D. Overview of symptomatic management of multiple sclerosis. Journal of Neuroscience
Nursing 2001; 33 (5): 224-230.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz